1 材料与方法
1.1 试验材料
1.2 试验方法
1.2.1 乳酸菌的分离筛选
1.2.2 乳酸菌的鉴定
1.2.2.1 形态学鉴定
1.2.2.2 生理生化鉴定
1.2.2.3 分子生物学鉴定
1.2.3 乳酸菌益生特性的测定
1.2.3.1 生长性能和产酸性能测定
1.2.3.2 耐酸性和耐胆盐性能测定
1.2.3.3 表面疏水率和自凝集率测定
1.2.3.4 抑菌性能测定
1.2.4 乳酸菌安全性的测定
1.2.4.1 溶血试验
1.2.4.2 抗生素敏感性测定
表1 不同抗生素药敏性判定标准Table 1 Drug susceptibility criteria of different antibiotics |
| 抗菌药名称 Antibacterial drug names | 含药量 Drug content/ (μg/片) | 药敏性判定标准(抑菌圈直径) Drug susceptibility criteria (inhibition circle diameter)/mm | ||
|---|---|---|---|---|
| R | I | S | ||
| 四环素 Tetracycline | 30 | ≤14 | 15~18 | ≥19 |
| 红霉素 Erythromycin | 15 | ≤13 | 14~22 | ≥23 |
| 青霉素 Penicillin | 10 | ≤18 | 19~28 | ≥29 |
| 氧氟沙星 Ofloxacin | 5 | ≤13 | 14~16 | ≥17 |
| 环丙沙星 Ciprofloxacin | 5 | ≤15 | 16~19 | ≥20 |
| 链霉素 Streptomycin | 10 | ≤11 | 12~14 | ≥15 |
| 妥布霉素 Tobramycin | 10 | ≤12 | 13~14 | ≥15 |
| 多黏菌素B Polymyxin B | 300 | ≤8 | 9~11 | ≥12 |
1.2.4.3 毒力因子基因检测
表2 毒力基因引物序列及产物长度Table 2 Primer sequences and product length of virulence genes[21] |
| 基因 Genes | 引物序列 Primer sequences (5'—3') | 产物长度 Product length/bp |
|---|---|---|
| cylA | F:ACTCGGGGATTGATAGGC R:GCTGCTAAAGCTGCGCTT | 688 |
| gelE | F:TATGACAATGCTTTTTGGGAT R:AGATGCACCCGAAATAATATA | 213 |
| ace | F:AAAGTAGAATTAGATCCACAC R:TCTATCACATTCGGTTGCG | 320 |
1.2.5 乳酸菌纤维素酶活性的测定
1.3 数据统计分析
2 结果与分析
2.1 乳酸菌的鉴定
2.1.1 形态学鉴定
2.1.2 生理生化鉴定
表3 乳酸菌生理生化特性Table 3 Physiological and biochemical characteristics of LAB |
| 菌株编号 Strain No. | 过氧化氢 Hydrogen peroxide | 吲哚 Indole | 硫化氢 Hydrogen sulfide | 明胶 Gelatin | 产酸 Acid production | 产气 Gas production | 七叶苷 Aesculin | 纤维二糖 Cellobiose | 麦芽糖 Maltose | 甘露醇 Mannitol | 水杨苷 Salicin | 山梨醇 Sorbitol | 蔗糖 Sucrose | 棉子糖 Raffinose |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| TB2.1 | - | - | - | - | + | - | - | + | + | + | + | + | + | + |
| TB5 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB6 | - | - | - | - | + | - | + | + | + | - | + | - | - | - |
| TB6.1 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB6.2 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB6.3 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB7 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB7.1 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB7.2 | - | - | - | - | + | - | + | + | + | - | + | - | - | - |
| TB8 | - | - | - | - | + | - | + | + | + | - | + | - | + | - |
| TB9 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB9.1 | - | - | - | - | + | - | + | + | + | - | + | - | + | - |
| TB10 | - | - | - | - | + | - | + | + | + | - | + | - | - | - |
| TB10.1 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB12 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB15.1 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
| TB15.2 | - | - | - | - | + | - | - | + | - | - | + | - | - | - |
“+”:阳性;“-”:阴性。“+”: positive; “-”: negative. |
2.1.3 分子生物学鉴定
表4 17株乳酸菌序列同源性比对结果Table 4 Results of sequence homology comparison of 17 strains of LAB |
| 菌株编号 Strain No. | 菌株中文名称 Chinese name of strains | 菌株拉丁名称 Latin name of strains | 同源性 Homology/% | 登录号 Accession number |
|---|---|---|---|---|
| TB2.1 | 唾液乳杆菌 | Lactobacillus salivarius | 100.00 | CP101685.1 |
| TB5 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 99.86 | MT463569.1 |
| TB6 | 戊糖片球菌 | Pediococcus pentosaceus | 100.00 | MZ787642.1 |
| TB6.1 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 99.73 | MT464372.1 |
| TB6.2 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 100.00 | CP023654.1 |
| TB6.3 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 100.00 | MT538961.1 |
| TB7 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 100.00 | PP600295.1 |
| TB7.1 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 99.73 | CP023654.1 |
| TB7.2 | 戊糖片球菌 | Pediococcus pentosaceus | 100.00 | MZ787642.1 |
| TB8 | 戊糖片球菌 | Pediococcus pentosaceus | 99.73 | OR084831.1 |
| TB9 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 100.00 | MT538961.1 |
| TB9.1 | 戊糖片球菌 | Pediococcus pentosaceus | 100.00 | MZ787642.1 |
| TB10 | 戊糖片球菌 | Pediococcus pentosaceus | 100.00 | ON391081.1 |
| TB10.1 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 100.00 | MT538961.1 |
| TB12 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 100.00 | PP600295.1 |
| TB15.1 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 100.00 | PP600295.1 |
| TB15.2 | 乳酸片球菌 | Pediococcus acidilactici | 100.00 | FJ844959.1 |
2.2 乳酸菌益生特性
2.2.1 生长性能和产酸性能
2.2.2 耐酸性和耐胆盐性能
2.2.3 表面疏水率和自凝集率
2.2.4 抑菌性能
表5 17株乳酸菌对大肠杆菌、沙门氏菌和金黄色葡萄球菌的抑菌能力Table 5 Bacteriostatic capacity of 17 strains of LAB against Escherichia coli, Salmonella and Staphylococcus aureus |
| 菌株编号 Strain No. | 大肠杆菌 Escherichia coli (ATCC 30105) | 金黄色葡萄球菌 Staphylococcus aureus (ATCC 29213) | 沙门氏菌 Salmonella (ATCC 43971) |
|---|---|---|---|
| TB2.1 | + | + | ++ |
| TB5 | ++ | ++ | ++ |
| TB6 | ++ | + | ++ |
| TB6.1 | ++ | + | ++ |
| TB6.2 | ++ | + | ++ |
| TB6.3 | ++ | + | ++ |
| TB7 | ++ | ++ | ++ |
| TB7.1 | ++ | ++ | ++ |
| TB7.2 | ++ | + | ++ |
| TB8 | ++ | +++ | ++ |
| TB9 | ++ | + | ++ |
| TB9.1 | ++ | + | ++ |
| TB10 | ++ | ++++ | ++ |
| TB10.1 | ++ | ++++ | ++ |
| TB12 | ++ | +++ | ++ |
| TB15.1 | ++ | ++++ | ++ |
| TB15.2 | ++ | +++ | +++ |
+:抑菌圈直径8~10 mm;++:抑菌圈直径11~13 mm;+++:抑菌圈直径14~16 mm;++++:抑菌圈直径17~20 mm。 | |
+: inhibition circle diameter as 8 to 10 mm; ++: inhibition circle diameter as 11 to 13 mm; +++: inhibition circle diameter as 14 to 16 mm; ++++: inhibition circle diameter as 17 to 20 mm. |
2.3 乳酸菌安全性
2.3.1 溶血试验
2.3.2 抗生素敏感性
表6 乳酸菌安全性测定结果Table 6 Safety measurement results of LAB |
| 菌株编号 Strain No. | 溶血性 Hemolysis | 抗生素敏感性 Antibiotic sensitivity | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 四环素 Tetracycline | 红霉素 Erythromycin | 青霉素 Penicillin | 氧氟沙星 Ofloxacin | 环丙沙星 Ciprofloxacin | 链霉素 Streptomycin | 妥布霉素 Tobramycin | 多黏菌素B Polymyxin B | |||
| TB2.1 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB5 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB6 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB6.1 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB6.2 | γ | I | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB6.3 | γ | I | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB7 | γ | I | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB7.1 | γ | I | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB7.2 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB8 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB9 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB9.1 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB10 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB10.1 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB12 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB15.1 | γ | I | I | I | R | R | R | R | R | |
| TB15.2 | γ | R | I | I | R | R | R | R | R | |
2.3.3 毒力因子基因检测
2.4 乳酸菌纤维素酶活性
表7 17株乳酸菌纤维素酶活性测定结果Table 7 Determination results of cellulase activity in 17 strains of LABU/mL |
| 菌株编号 Strain No. | 内切葡聚糖酶 Endo-glucanase | 外切葡聚糖酶 Exo-glucanase | β-葡萄糖苷酶 β-glucosidase |
|---|---|---|---|
| TB2.1 | 0.77 | 1.13 | 1.05 |
| TB5 | - | - | - |
| TB6 | - | - | - |
| TB6.1 | - | - | - |
| TB6.2 | - | - | - |
| TB6.3 | - | - | - |
| TB7 | - | - | - |
| TB7.1 | 0.05 | 0.09 | 0.02 |
| TB7.2 | - | - | - |
| TB8 | 2.59 | 0.31 | 0.02 |
| TB9 | - | - | - |
| TB9.1 | - | - | - |
| TB10 | - | - | - |
| TB10.1 | - | - | - |
| TB12 | - | - | - |
| TB15.1 | - | - | - |
| TB15.2 | - | - | - |
数据为3次平行试验结果的平均值;“-”代表没有酶活性。 | |
Values were average of the results of three parallel experiments; “-” mean no enzyme activity. |
