1 材料与方法
1.1 试验材料
表1 26个燕麦品种茎、叶、穗在全株中的占比及其分类Table 1 Proportions and classifications of stem, leaf and panicle in whole plants of 26 oat varieties |
| 品种名称 Variety names | 茎占比 Proportion of stem/% | 类别 Class | 叶占比 Proportion of leaf/% | 类别 Class | 穗占比 Proportion of panicle/% | 类别 Class | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 艾博 Abbott | 39.86 | Ⅲ | 24.66 | Ⅱ | 35.48 | Ⅱ | |
| 白燕7号 Baiyan No.7 | 39.94 | Ⅲ | 25.89 | Ⅱ | 34.17 | Ⅱ | |
| 贝利 Baler | 38.31 | Ⅲ | 26.05 | Ⅱ | 35.64 | Ⅱ | |
| 贝勒Ⅱ Baler Ⅱ | 40.53 | Ⅲ | 21.81 | Ⅲ | 37.60 | Ⅱ | |
| 甜燕2号 Tianyan No.2 | 38.68 | Ⅲ | 20.81 | Ⅲ | 40.51 | Ⅰ | |
| 甜燕60 Tianyan 60 | 42.85 | Ⅲ | 27.24 | Ⅱ | 29.91 | Ⅲ | |
| 甜燕70 Tianyan 70 | 40.85 | Ⅲ | 26.27 | Ⅱ | 32.88 | Ⅱ | |
| 甜燕75 Tianyan 75 | 41.49 | Ⅲ | 22.08 | Ⅲ | 36.43 | Ⅱ | |
| 林纳 Lean | 53.71 | Ⅰ | 16.94 | Ⅲ | 29.35 | Ⅲ | |
| 摩根 Mogen | 44.07 | Ⅱ | 25.31 | Ⅱ | 30.62 | Ⅱ | |
| 青海444 Qinghai No.444 | 47.42 | Ⅱ | 13.97 | Ⅲ | 38.61 | Ⅱ | |
| 青海甜燕麦 Qinghai sweet oat | 39.81 | Ⅲ | 28.34 | Ⅰ | 31.85 | Ⅱ | |
| 青引1号 Qingyin No.1 | 44.01 | Ⅱ | 24.03 | Ⅱ | 31.96 | Ⅱ | |
| 青引2号 Qingyin No.2 | 46.68 | Ⅱ | 23.88 | Ⅱ | 29.44 | Ⅲ | |
| 青引3号 Qingyin No.3 | 47.04 | Ⅱ | 24.22 | Ⅱ | 28.74 | Ⅲ | |
| 青燕1号 Qingyan No.1 | 42.11 | Ⅲ | 21.01 | Ⅲ | 36.88 | Ⅱ | |
| 萨摩 Samo | 53.87 | Ⅰ | 17.30 | Ⅲ | 28.83 | Ⅲ | |
| 速锐 Souris | 48.54 | Ⅱ | 27.39 | Ⅱ | 24.07 | Ⅲ | |
| 苏特 Suter | 38.56 | Ⅲ | 24.94 | Ⅱ | 36.50 | Ⅱ | |
| 挑战者 Challengers | 41.44 | Ⅲ | 25.04 | Ⅱ | 33.52 | Ⅱ | |
| 悍马 Hanma | 41.74 | Ⅲ | 20.51 | Ⅲ | 37.75 | Ⅱ | |
| 凯撒 Caesar | 41.69 | Ⅲ | 22.53 | Ⅲ | 35.78 | Ⅱ | |
| 楷模 Model | 38.89 | Ⅲ | 23.17 | Ⅱ | 37.94 | Ⅱ | |
| 陇燕5号 Longyan No.5 | 38.95 | Ⅲ | 23.66 | Ⅱ | 37.39 | Ⅱ | |
| 摩登 Modern | 42.94 | Ⅲ | 27.21 | Ⅱ | 29.85 | Ⅲ | |
| 优牧1号 Youmu No.1 | 45.13 | Ⅱ | 18.48 | Ⅲ | 36.39 | Ⅱ | |
26 个燕麦品种按照聚类分析进行分类,类别I、II、III分别对应占比高、占比平均、占比低聚类组。 | |
Twenty-six oat varieties were classified using cluster analysis, with classes Ⅰ, Ⅱ and Ⅲ corresponding to high proportion, average proportion and low proportion cluster groups, respectively. |
表2 试验材料目录及占比情况Table 2 Catalog and proportion of test materials |
| 品种名称 Variety names | 拉丁名 Latin name | 占比情况 Percentage |
|---|---|---|
| 林纳 Lena | A. sativa cv. Lena | 茎占比高 |
| 萨摩 Samo | A. sativa cv. Samo | 茎占比高 |
| 摩根 Mogen | A. sativa cv. Mogen | 茎、叶、穗占比平均 |
| 速锐 Souris | A. sativa cv. Souris | 穗占比低 |
| 青引1号 Qingyin No.1 | A. sativa cv. Qingyin No.1 | 茎、叶、穗占比平均 |
| 甜燕2号 Tianyan No.2 | A. sativa cv. Tianyan No.2 | 穗占比高 |
| 青海甜燕麦 Qinghai sweet oat | A. sativa cv. Qinghai Sweet Oat | 叶占比高 |
| 青海444 Qinghai No.444 | A. sativa cv. Qinghai No.444 | 叶占比低 |
1.2 试验地概况
表3 试验地土壤基本理化情况Table 3 Basic physical and chemical conditions of test site soils |
| pH | 有机质 Organic matter/(g/kg) | 全氮 Total nitrogen/(g/kg) | 有效磷 Available phosphorus/(mg/kg) | 速效钾 Available potassium/(g/kg) |
|---|---|---|---|---|
| 8.19 | 21.93 | 0.90 | 20.94 | 161.43 |
1.3 试验设计
1.4 指标测定及方法
1.4.1 农艺性状测定
1.4.2 常规营养成分分析
半纤维素(%DM)=NDF(%DM)-ADF(%DM);
纤维素(%DM)=ADF(%DM)-ADL(%DM)。
1.4.3 CHO和蛋白质组分计算
CHO(%DM)=100-
CP(%DM)-EE(%DM)-Ash(%DM);
不可利用碳水化合物(CC,%CHO)=100×
[NDF(%DM)×ADL(%DM)×0.01×2.4]/
CHO(%DM);
慢速降解碳水化合物(CB2,%CHO)=100×
[NDF(%DM)-NDFIP(%CP)×0.01×CP
(%DM)-NDF(%DM)×ADL(%DM)×0.01×
2.4]/CHO(%DM);
非结构性碳水化合物(NSC,%CHO)=
100-CB2(%CHO)-CC(%CHO);
中速降解碳水化合物(CB1,%CHO)=
Starch(%NSC)×[100-CB2(%CHO)-
CC(%CHO)]/100;
快速降解碳水化合物(CA,%CHO)=[100-
Starch(%NSC)]×[100-CB2(%CHO)-
CC(%CHO)]/100。
蛋白质组分计算公式:
非蛋白氮(PA,%CP)=NPN
(%SP)×SP(%CP)×0.01;
快速降解真蛋白质(PB1,%CP)=
SP(%CP)-PA(%CP);
中速降解真蛋白质(PB2,%CP)=100-
PA(%CP)-PA(%CP)-PB3(%CP)-PC(%CP);
慢速降解真蛋白质(PB3,%CP)=
NDFIP(%CP)-ADFIP(%CP);
不可降解蛋白质(PC,%CP)=ADFIP(%CP);
1.5 数据处理与分析
2 结果与分析
2.1 不同品种燕麦的农艺性状差异
表4 不同品种燕麦的农艺性状Table 4 Agronomical traits of different oat varieties |
| 项目 Items | 林纳 Lean | 萨摩 Samo | 摩根 Mogen | 速锐 Souris | 青引1号 Qingyin No.1 | 甜燕2号 Tianyan No.2 | 青海甜燕麦 Qinghai sweet oat | 青海444 Qinghai No.444 | P值 P-value |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 茎节数 Number of predicals/节 | 3.80±0.20ab | 4.00±0.00a | 4.00±0.00a | 3.40±0.24bc | 4.00±0.00a | 3.80±0.20ab | 3.80±0.20ab | 3.20±0.20c | 0.011 |
| 茎粗 Stem diameter/mm | 4.79±0.20d | 6.32±0.22b | 5.53±0.46c | 6.51±0.24b | 6.01±0.33b | 6.09±0.42b | 7.50±0.26a | 6.00±0.08b | <0.001 |
| 株高 Plant height/cm | 137.56±2.35d | 127.68±2.17e | 167.50±3.39ab | 152.60±2.65c | 149.80±4.21c | 118.40±4.97e | 169.70±3.16a | 158.50±2.36bc | <0.001 |
| 茎占比 Stem ratio/% | 54.35±0.86a | 54.89±1.51a | 51.08±0.71a | 50.92±1.50b | 53.18±3.22a | 50.04±1.94b | 53.13±1.22a | 53.44±2.67a | 0.004 |
| 旗叶长 Flag leaf length/cm | 26.50±2.04cd | 25.16±1.24d | 34.78±3.30ab | 28.48±1.53bcd | 33.90±3.80abc | 25.30±2.54d | 36.92±2.75a | 27.60±1.83bcd | 0.008 |
| 旗叶宽 Flag leaf width/cm | 2.16±0.10b | 2.10±0.12b | 2.68±0.15a | 1.96±0.05b | 2.24±0.09b | 1.96±0.17b | 3.00±0.27a | 2.16±0.12b | <0.001 |
| 单株叶量 Leaf mass per plant/片 | 4.20±0.20b | 4.40±0.24ab | 4.80±0.20ab | 4.60±0.20ab | 5.00±0.32a | 4.60±0.20ab | 5.60±0.20a | 5.00±0.24a | 0.017 |
| 叶占比 Leaf ratio/% | 15.30±0.53a | 16.66±0.54a | 15.45±0.75a | 17.28±2.01a | 14.80±1.73ab | 14.56±0.41ab | 16.73±0.56a | 11.85±0.79b | 0.035 |
| 穗下节长 Node length below spike/cm | 22.70±2.30ab | 19.60±1.36bc | 22.90±2.39ab | 24.10±0.75ab | 28.16±3.21a | 14.30±1.24c | 28.50±0.95a | 20.40±1.60b | <0.001 |
| 轮层数 Panicle number/层 | 4.60±0.24bc | 4.80±0.20bc | 5.60±0.24a | 4.20±0.20c | 5.00±0.00a | 5.20±0.20ab | 4.20±0.20c | 4.60±0.24bc | <0.001 |
| 小穗粒数 Grains per spike/粒 | 46.80±4.12c | 52.00±2.49c | 72.00±5.82b | 47.40±5.80c | 65.40±8.33bc | 57.20±5.36bc | 99.20±10.18a | 63.20±2.99bc | <0.001 |
| 主穗小穗数 Number of spikelets/粒 | 25.60±1.25ab | 22.00±0.95b | 26.80±1.66ab | 22.80±1.32b | 26.00±1.38ab | 27.20±2.29ab | 29.40±2.94a | 30.80±1.53a | 0.020 |
| 穗重 Panicle weight/g | 13.82±1.00b | 9.66±0.85b | 16.30±1.42ab | 13.79±0.88b | 14.30±2.42b | 15.36±0.97ab | 21.42±4.78a | 13.04±1.51b | 0.016 |
| 穗长 Panicle length/cm | 21.38±0.98b | 20.10±0.19b | 29.20±2.42a | 21.80±0.51b | 23.56±1.12b | 22.76±0.98b | 33.22±3.35a | 22.70±1.39b | <0.001 |
| 穗占比 Spike ratio/% | 30.35±1.06abc | 27.10±1.32bc | 33.47±0.21ab | 26.04±1.26c | 32.02±4.64abc | 35.40±1.92a | 30.14±0.90abc | 33.71±3.37ab | 0.008 |
| 茎叶比 Stem-leaf ratio | 2.91±0.08b | 2.49±0.07c | 2.97±0.07b | 2.71±0.18bc | 2.95±0.13b | 2.87±0.04b | 2.77±0.11bc | 3.32±0.16a | 0.004 |
| 分蘖数 Tiller number/个 | 3.20±0.20 | 3.40±0.60 | 4.00±0.55 | 3.00±0.32 | 3.80±0.37 | 2.60±0.24 | 4.20±0.20 | 4.40±0.68 | 0.072 |
| 鲜干比 FW-DW ratio | 3.82±0.16 | 4.18±0.17 | 4.47±0.19 | 4.39±0.34 | 4.27±0.20 | 3.94±0.06 | 4.60±0.14 | 4.25±0.07 | 0.094 |
同行数据肩标不同小写字母表示差异显著(P<0.05),相同或无字母表示差异不显著(P>0.05)。下表同。 | |
Values in the same row with different lowercase letter superscripts indicated significant differences (P<0.05), while with the same or no letter superscripts indicated no significant difference (P>0.05). The same as below. |
2.2 不同品种燕麦的全株常规营养成分含量差异
表5 不同品种燕麦的全株常规营养成分含量Table 5 Conventional nutrient contents of whole plants of different oat varieties |
| 项目 Items | 林纳 Lean | 萨摩 Samo | 摩根 Mogen | 速锐 Souris | 青引1号 Qingyin No.1 | 甜燕2号 Tianyan No.2 | 青海甜燕麦 Qinghai sweet oat | 青海444 Qinghai No.444 | P值 P-value |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 干物质 DM/%FW | 26.38±1.12 | 24.09±1.08 | 22.55±0.96 | 23.41±2.08 | 23.60±1.10 | 25.41±0.37 | 21.85±0.74 | 23.57±0.37 | 0.070 |
| 粗蛋白质 CP/%DM | 6.41±0.04d | 6.39±0.01d | 7.12±0.05c | 6.79±0.06c | 7.91±0.15b | 6.04±0.01d | 9.85±0.13a | 10.20±0.28a | <0.001 |
| 中性洗涤纤维 NDF/%DM | 64.93±1.73b | 65.81±1.46b | 58.55±0.44c | 51.07±0.32d | 69.45±1.27a | 64.24±0.15b | 59.68±0.82c | 60.78±1.48c | <0.001 |
| 酸性洗涤纤维 ADF/%DM | 37.12±0.12ab | 34.62±0.85b | 34.78±0.47b | 30.77±0.10c | 37.47±0.61a | 36.85±1.19ab | 36.28±0.89ab | 36.71±0.79ab | <0.001 |
| 碳水化合物 CHO/%DM | 83.44±0.37a | 83.26±1.15a | 82.81±0.53ab | 82.66±0.82ab | 80.95±0.19bc | 84.35±0.39a | 79.97±0.45c | 77.15±0.31d | <0.001 |
| 水溶性碳水化合物 WSC/%DM | 11.44±0.39b | 12.41±0.34b | 14.28±0.41a | 14.92±0.51a | 10.28±0.37c | 14.72±0.16a | 11.99±0.24b | 9.17±0.48c | <0.001 |
| 粗脂肪 EE/%DM | 3.42±0.33 | 3.28±1.11 | 3.33±0.64 | 3.84±0.71 | 3.80±0.20 | 3.48±0.43 | 2.78±0.26 | 5.44±0.31 | 0.199 |
| 淀粉 Starch/%DM | 17.10±0.56b | 14.33±0.95c | 15.26±0.25c | 21.26±0.15a | 17.97±0.63b | 22.10±0.31a | 17.04±0.49b | 14.53±0.22c | <0.001 |
| 粗灰分 Ash/%DM | 6.70±0.01c | 7.05±0.03b | 6.78±0.05c | 6.65±0.09c | 7.19±0.05b | 6.14±0.05d | 7.51±0.06a | 7.44±0.05a | <0.001 |
| 酸性洗涤木质素 ADL/%DM | 6.11±0.38de | 4.63±0.40e | 6.23±0.38de | 5.68±0.16de | 8.00±1.03bc | 7.04±0.51cd | 8.99±0.31b | 11.00±0.63a | <0.001 |
| 半纤维素 Hemicellulose/%DM | 27.80±1.70bc | 31.19±0.76ab | 23.77±0.18de | 20.29±1.32e | 31.98±0.71a | 27.39±1.19cd | 23.40±1.65e | 24.07±0.99de | <0.001 |
| 纤维素 Cellulose/%DM | 31.01±0.41a | 29.99±0.50ab | 28.55±0.31bc | 25.09±0.91d | 29.47±0.74abc | 29.81±0.68ab | 27.29±0.68cd | 25.71±1.28d | <0.001 |
| 中性洗涤不溶蛋白质 NDFIP/%DM | 3.34±0.02b | 2.87±0.16bcd | 2.76±0.03bcd | 3.80±0.31a | 3.00±0.20bc | 2.38±0.14d | 2.76±0.26bcd | 2.65±0.07cd | 0.001 |
| 酸性洗涤不溶蛋白质 ADFIP/%DM | 2.44±0.12a | 2.40±0.06a | 1.88±0.07bc | 2.41±0.15a | 2.19±0.05ab | 1.58±0.11c | 2.35±0.18a | 2.42±0.15a | <0.001 |
| 非蛋白氮 NPN/%DM | 1.55±0.07c | 2.92±0.12b | 2.45±0.10b | 1.89±0.06c | 2.92±0.16b | 1.41±0.04c | 6.37±0.17a | 6.33±0.37a | <0.001 |
| 可溶性蛋白质 SP/%DM | 2.45±0.01c | 3.41±0.03b | 2.27±0.11c | 2.28±0.16c | 1.56±0.10d | 2.15±0.13c | 4.34±0.20a | 3.59±0.28b | <0.001 |
2.3 不同品种燕麦的全株CNCPS组分差异
表6 不同品种燕麦的全株CNCPS组分Table 6 CNCPS fractions of whole plants of different oat varieties |
| 项目 Items | 林纳 Lean | 萨摩 Samo | 摩根 Mogen | 速锐 Souris | 青引1号 Qingyin No.1 | 甜燕2号 Tianyan No.2 | 青海甜燕麦 Qinghai sweet oat | 青海444 Qinghai No.444 | P值 P-value |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 碳水化合物组分 CHO fractions/%CHO | |||||||||
| 快速降解碳水化合物 CA | 9.59±1.78b | 11.22±0.57b | 18.00±1.26a | 21.13±0.07a | 5.46±0.80c | 4.31±0.44c | 12.98±2.50b | 11.74±0.76b | <0.001 |
| 中速降解碳水化合物 CB1 | 17.49±0.70b | 14.76±1.47c | 15.07±0.29c | 21.42±0.02a | 17.36±0.17b | 22.40±0.14a | 16.69±0.60bc | 14.58±0.37c | <0.001 |
| 慢速降解碳水化合物 CB2 | 61.49±0.28b | 66.13±0.93a | 56.77±0.10cd | 49.09±0.31e | 61.59±0.87b | 60.52±2.12bc | 53.92±2.02d | 52.42±1.96de | <0.001 |
| 不可利用碳水化合物 CC | 11.43±1.36d | 7.89±0.03e | 10.16±1.08de | 8.36±0.26e | 15.59±0.23bc | 12.77±1.54cd | 16.41±0.12b | 21.26±0.82a | <0.001 |
| 非结构性碳水化合物 NSC | 27.09±1.08cd | 25.98±0.89de | 33.07±0.97b | 42.55±0.05a | 22.83±0.64e | 26.71±0.57cd | 29.67±1.90c | 26.32±1.14cde | <0.001 |
| 蛋白质组分 Protein fractions/%CP | |||||||||
| 非蛋白氮 PA | 1.55±0.07c | 2.92±0.12b | 2.45±0.10b | 1.89±0.06c | 2.92±0.16b | 1.41±0.04c | 6.37±0.17a | 6.33±0.37a | <0.001 |
| 快速降解真蛋白质 PB1 | 36.76±0.26bc | 50.44±0.41a | 29.48±1.51d | 31.64±2.45cd | 16.75±1.32e | 34.17±2.21bcd | 37.71±2.16b | 28.87±2.74d | <0.001 |
| 中速降解真蛋白质 PB2 | 9.61±0.19c | 1.77±0.41d | 29.30±1.52b | 10.50±2.41c | 42.39±1.24a | 25.05±2.19b | 27.94±2.00b | 38.82±2.70a | <0.001 |
| 慢速降解真蛋白质 PB3 | 13.94±1.81b | 7.33±0.94cd | 12.36±1.02b | 20.54±2.14a | 10.23±0.58bc | 13.26±1.89b | 4.13±1.82de | 2.27±1.46e | <0.001 |
| 不可降解蛋白质 PC | 38.14±1.81a | 37.54±0.94a | 26.41±1.02b | 35.43±2.14a | 27.71±0.58b | 26.12±1.89b | 23.86±1.82b | 23.72±1.46b | <0.001 |
2.4 燕麦农艺性状与其全株CHO成分及CNCPS CHO组分之间的相关关系
图2 燕麦农艺性状与其全株CHO成分及CNCPS CHO组分之间的相关关系“*”表示显著相关(P<0.05),“**”表示极显著相关(P<0.01)。下图同。 Fig.2 Correlation between agronomical traits of oats and their whole plant CHO components and CNCPS CHO fractions “*”mean significant correlation (P<0.05), and “**” mean extremely significant correlation (P<0.01). The same as below. |
